Bakım ve onarım yapacak kişinin gerekli bilgi ve beceri eğitimini almış olması konusu önemlidir. Çünkü ehliyeti ve yetkisi olmayan kişilerin yapacakları hatalar geri dönülmez sonuçlar doğurabilir. Konusunda uzman ekibimiz tüm arızalara zamanında ve yeterli ekipman ile anında müdahale etmektedir.

Bir tesisin çalışmasını sürdürmesi ve arıza yaparak işlevini yitirmemesi amacıyla tesislerdeki araç gereçlerin kullanılabilirliğinin kontrol ve muayene edilmesi faaliyetidir.
Günümüz bakım anlayışında; Arızanın ardından yapılan onarım işleminden çok, oluşabilecek arızaların önceden tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin alınarak doğabilecek kötü sonuçların, zaman kaybının, gereksiz bakım işlerinin önüne geçilmesi önem kazanmaktadır.
Önleyici Bakım
Tesislerin donanım ve elemanlarının çalışmalarını yeterli ve uygun bir şekilde sürdürebilmesi için düzenlenen bakım türüdür.
Önleyici bakım, yüksek gerilim (YG) tesis donanımları hasara uğramadan önlemek veya geciktirmek ve ek olarak meydana gelen arızaların şiddetini azaltmak amacıyla uygulanır.
Periyodik Bakım
Yüksek gerilim tesis ve donanımlarının periyodik olarak (belirli aralıklarla) muayene edilmesi esasına dayanan bakım türüdür.
Böylece, arıza meydana getirebilecek durumları önlemek için bakımlarını yapmak veya henüz önemli olmayan bir düzeyde iken ayarlama yapmak veya onarmak mümkün olur.
Düzeltici Bakım
Yüksek gerilim tesis ve donanımlarının yeniden eski çalışma koşullarına dönmesini sağlayan bakım yöntemidir. Bu bakım ya arızalanan parçayı değiştirerek ya da onarmak şeklinde olmaktadır.
 
BAKIM TALİMATLARI 

1- Güç Trafoları

1.1- Temeller-Duvarlar;        

a) Temelleri çatlak ve çökme yönünden kontrol ediniz.

b) Duvarları ve tavanı çatlak, nem, sıva ve badana yönünden kontrol ediniz.

1.2- Temizlik;

a) Trafo bölümünün temizliğini yapınız.

b) Trafo tankının, radyatörlerinin ve bu bölümde var olan tüm yapıların temizliğini yapınız. Önce tozların temizliğini sonra yağların temizliğini yapınız.

c) Yer ve metal aksam temizliğinden sonra yalıtım sağlayan elemanların temizliğini yapınız.

d) Trafo bujinglerini en son temizleyiniz. Çıkmayan kirlerin temizliği için Karbon-Tetra-Klorid kullanınız.

1.3- Kontrol ve İnceleme;

a) Trafo tekerleklerinin kilit durumlarını kontrol ediniz (kilitler trafonun ray doğrultusundaki hareketini, tamamen önler durumda olmalıdır).

b) Yağ kaçağı yönünden bütün bağlantıları kontrol ediniz.

c) Bütün metal aksamı boya ihtiyacı yönünden kontrol ediniz.

d) Bütün elektrik ve mekanik bağlantıları, gevşeklik yönünden kontrol ediniz.

e) Bütün elektrik bağlantılarını, elektrik kontak teması yönünden kontrol ediniz. Gerektiğinde yüzey temizliği yapınız (trafo bujing bağlantıları hariç).

f) Baraların bujinglere bağlantısında, bujinglerin yatay yönde zorlanmamasını sağlayınız.

g) Termostat ve Bucholz rölesinin, fonksiyon testini yapınız.

h) Teneffüs cihazını kontrol ediniz. Gerekiyorsa silikagel (hidroskopik madde) kurutması yapınız (filitre yağını tamamlayınız).

i) Ark boynuzlarını kontrol ediniz ve gerekiyorsa ayarlayınız.

1.4- Testler;

Aşağıdaki testleri yaparak değerlendirme sonuçlarına göre periyod öncesi testlerin gerekip gerekmediğini, ölçme sonuçlarını ve varsa alınması gerekli önlemleri raporlayınız.

a) YG/AG, YG/Tank, AG/Tank yalıtım testleri (yalıtım seviyesi, PE-SÇ).

b) Yağın dielektrik dayanım testi.

c) Yağ nem miktarı (çıtırtı deneyi).

d) Yağ renk kodu testi.

e) Yıldız noktası yüklenmesinin ölçülmesi.

f) İşletme topraklama direncinin ölçülmesi.

g) Sarım oran testi (Yukarıdaki test sonuçlarının değerlendirilmesi sonucu, gerek görülmesi halinde yapılır. Bu durumda, test bütün gerilim kademeleri için ayrı ayrı yapılmalıdır).

2- Kesiciler (Disjonktörler)

2.1- Çelik Yapı;

a) Kesicinin çelik yapısını oturma ve yerinden oynama yönünden kontrol ediniz. Gevşek bağlantıları sıkınız ve kesicinin bu nedenle kasıntılı çalışmasını önleyiniz.

b) Metal yapıları boya ihtiyacı yönünden kontrol ediniz. Gereken yerleri boyayınız.

2.2- Kontrol ve İnceleme;

a) Giriş ve çıkışlardaki baraların kesiciye bağlantılarını kontrol ediniz ve baralardan kesiciye mekanik yük gelmemesini sağlayınız.

b) Elektrik bağlantı yüzeylerini kontrol ediniz ve gerekiyorsa yüzey temizliği yapınız.

c) Yağ seviye göstergelerini ve yağ seviyesini kontrol ediniz. Gerekiyorsa yağ ilavesi yapınız.

d) Yağın rengini kontrol ediniz. Gerekiyorsa değiştiriniz.

e) Yağ kaçağı yönünden, bağlantı noktalarını kontrol ediniz. Yağ kaçağı varsa, kaçağın meydana geldiği noktayı tespit ediniz.

2.3- Temizlik;

a) Hücrenin temizliğini yapınız.

b) Çelik yapının ve ardından kesici kutuplarının temizliğini yapınız.

_c) Mekanizma bölümünü açarak, basınçlı hava yardımı ile temizliği yapınız.

2.4- Düzeltme;

a) Mekanizmayı, elemanların aşınması, kırık ve çatlakların varlığı, yayların durumu, ayar açıklıkları yönünden kontrol ediniz. Gerekiyorsa mekanizmayı sökerek, belirlenen aksaklıkları gideriniz.

b) Yağını temiz bir kaba alarak kesiciyi sökünüz. Kontakları, kesme hücresini, yalıtım tüpünü temizleyiniz.

c) Sabit ve hareketli kontakları kontrol ederek, varsa ark çapaklarını ince bir eğe ile alınız. İnce bir zımpara kullanarak, yüzey düzgünlüğünü sağlayınız. İnce bir zar oluşturacak şekilde, kontak yüzeylerini vazelinleyiniz.

d) Kesme hücresi elemanlarını kontrol ederek, gerekiyorsa ark izlerini (malzemesine uygun bir yöntemle) temizleyiniz.

e) Kesici yağının rengini ve renk kodu yönünden uygunsa dielektrik dayanımını ölçünüz. Gerekiyorsa yeni yağ hazırlayınız.

f) Kesici montajını ve ayarlarını yapınız. Yağını doldurunuz.

g) Açma ve kapama işlemlerini yaparak kontak hareketlerini kontrol ediniz. Kontakların senkron hareketlerini izleyiniz.

h) Hareket sonu kontaklarında kayma olup olmadığını ve kesici konumları ile tam çakışıp çakışmadığını kontrol ediniz. Gerekiyorsa ayarlayınız.

i) Sekonder devre ile ilgili bağlantıları kontrol ediniz (fonksiyon testleri yaparak).

3- Akım Trafoları

3.1- Temizlik;

a) Çeli yapı temizliğini yapınız.

b) Yalıtılmış bölümlerin temizliğini yapınız.

3.2- Kontrol ve İnceleme;

a) Primer bağlantılarını kontrol ediniz. Gerekiyorsa kontak yüzeylerini temizleyiniz.

b) Bütün bağlantılarını kontrol ediniz. Gerekenleri sıkınız.

c) Sekonder uç bağlantılarını kontrol ediniz.

3.3- Testler;

a) Yalıtım testini yapınız. Sonucu raporlayınız.

4- Gerilim Trafoları

4.1- Temizlik;

a) Çelik yapı temizliğini yapınız.

b) Yalıtılmış bölümlerin temizliğini yapınız.

4.2- Kontrol ve İnceleme;

a) Primer bağlantılarını kontrol ediniz. Gerekiyorsa kontak yüzeylerini temizleyiniz.

b) Bütün bağlantılarını kontrol ediniz. Gerekenleri sıkınız.

c) Sekonder uç bağlantılarını kontrol ediniz.

4.3- Testler;

a) Yalıtım testini yapınız. Sonucu raporlayınız.

5- Parafudrlar

5.1- Temizlik;

a) Çelik yapı temizliğini yapınız.

b) Yalıtılmış bölümlerin temizliğini yapınız.

5.2- Kontrol ve İnceleme;

a) YG Tarafı bağlantılarını kontrol ediniz. Gerekiyorsa kontak yüzeylerini temizleyiniz.

b) Toprak iletkeni ile olan bağlantıları kontrol ediniz. Gerekiyorsa kontak yüzeylerini temizleyiniz.

c) Bütün bağlantıları kontrol ediniz. Gerekenleri sıkınız.

5.3- Testler;

a) Yalıtım testini yapınız.

b) Topraklama direnç değerini ölçünüz.

6-Ayırıcılar

6.1- Temizlik;

a) Çelik yapı temizliğini yapınız.

b) Yalıtma bölümlerinin temizliğini yapınız.

6.2- Kontrol ve İnceleme;

a) Elektrik bağlantıları kontrol ediniz. Gerekiyorsa kontak yüzeylerini temizleyiniz.

b) Bütün bağlantılarını kontrol ederek gerekenleri sıkınız (kumanda mekanizması dahil).

c) Bara bağlantılarındaki kısılmalar yüzünden, mesnet izolatörlerine mekanik yük gelmediğini kontrol ediniz.

d) Hareketli ve sabit kontakları kontrol ediniz. Gerekiyorsa ark çapaklarını ince eğe ve zımpara uygulayarak düzgün yüzey sağlayınız. Kontakları (ince) vazelinleyiniz.

e) Kontak basma durumunu kontrol ediniz. Gerekiyorsa kontak basma yay ayarlarını değiştirerek eksik veya fazla basmaları düzeltiniz.

f) Üç faza ait hareketli kontakların senkron hareket yönünden kontrollerini yapınız. Gerekiyorsa ayarlayınız.

g) Mesnet ve itici izolatörleri kırık, çatlak, vb. yönünden kontrol ediniz. Gerekiyorsa değiştiriniz.

h) Kumanda mekanizmasını, kumanda boru ve mafsallarını kontrol ederek normal olduklarına ve normal çalıştıklarına bakınız.

6.3- Testler;

a) İzolatörlerin durumundan şüphe duyulduğu durumlarda, yalıtım testi yapınız.

7-Topraklamalar

7.1- Kontrol ve Bakımlar;

a) Bütün cihazların (güç trafosu, kesici, ayırıcı, akım trafosu, gerilim trafosu, parafudr, kablo başlığı vb.) gövdelerindeki ve bağlı oldukları çelik yapıdaki topraklama bağlantılarını sökerek, temas yüzeylerini temizleyiniz. Gerekiyorsa alüminyum boya ile boyayarak bağlantıyı yenileyiniz.

b) Bu bağlantılardan başlayarak, topraklama barasına kadar olan topraklama iletkenlerini kontrol ediniz. Ek noktalarındaki bağlantıları sökerek, temas yüzeylerini temizleyiniz. Gerekirse alüminyum boya ile boyayınız.

c) Topraklama barası üzerindeki bütün bağlantılar için aynı işlemi tekrarlayınız.

d) Birbirlerine cıvata ile bağlı bütün metal aksamı ayrı bir birim kabul ederek, her birinin topraklama barasına bağlantı yolu üzerindeki bağlantılar     için aynı işlemi tekrarlayınız.

e) Hücre kapılarının flex, topraklama bağlantılarını açınız ve aynı işlemi tekrarlayınız.

f) Topraklanmamış birimler var ise, topraklama barasına bağlantılarını yapınız (birbirlerine cıvata ile bağlı birimlerin bu bağlantıları, topraklama yönünden elektrikli bir bağlantı sayılmaz).

g) Topraklama barasının, topraklama elektroduna yer altından bağlantısını sağlayan bölümün en az 50 cm’lik kısmını açarak korozyon yönünden kontrol ediniz. Aşırı derecede korozyona uğradığı belirlenirse, topraklama iletkeninin yer altındaki bölümüne ve elektroda koşut bağlanan  ikinci bir topraklama kurunuz.

7.2- Ölçme;

a) Topraklama barasını, topraklama elektroduna en yakın bağlantısından ayırarak, topraklama elektrodunun topraklama direncini ölçünüz (bu ölçme, toprak altında kalan kısmın topraklama direncini verir). Bulunan değerin doğruluğunu kontrol ediniz.

b) Ayrılan bağlantıyı normale getirerek, topraklama direncini topraklama elektroduna en uzak bulunan 3 veya 4 noktadan tekrar ölçünüz. Bu değerler, topraklamanın yer altındaki kısmına ait topraklama direnç değeri ile aynı olmalıdır. Daha büyük değerlerin ölçülmesi durumunda, ara bağlantılarda kötü temas olduğu belirleneceğinden, hatalı bağlantıyı bularak onarınız (ölçme için, insanların en çok temas ettikleri noktaların seçilmesi uygun olur).

8- Baralar

a) Bara temizliklerini yapınız. Bütün bara bağlantılarını kontrol ediniz. Gerekiyorsa yüzey temizliğini yapınız ve sıkınız. Gerekiyorsa baraları boyayınız.

9- Mesnet İzolatöleri

a) İzolatör temizliklerini yapınız. Bağlantı gevşekliklerini kontrol ediniz. Gerekenleri sıkınız. Baraların izolatör bağlantılarını kontrol ediniz. Kırılmış veya çatlamış izolatörleri değiştiriniz.

10- Geçit İzolatörleri

a) Dahilden dahile (D/D) ve dahilden harice (D/H), geçit izolatörlerinin temizliklerini yapınız. Tij ve iletken bağlantılarını kontrol ediniz. Gerekirse temas yüzeylerini temizleyiniz.

11- Kablo Başlığı

a) Harici ve dahili tip kablo başlıklarının temizliklerini yapınız. Kasıntılı çalışma yönünden durumunu kontrol ediniz. Gerekiyorsa temas yüzeylerini temizleyiniz.

12- Yeraltı Kabloları ve Kablo Kanalları

12.1- Kontrol;

a) Kablonun hariçte kalan bölümleri kanal içinde ise, kanalları açarak kabloyu kontrol ediniz. Gerekiyorsa kanalı temizleyiniz.

b) Kablonun hariçte ve dahilde, toprak üstünde kalan bölümlerini ve mekanik bağlantılarını kontrol ediniz.

c) Kablonun mekanik bağlantısını sağlayan elemanların (kelepçe vb.), kablo izolasyonunu zedeleyip zedelemediğini kontrol ediniz.

12.2- Testler;

a) Kablonun her iki ucundan elektrik bağlantılarını çözerek, yalıtım testini yapınız. Bulunan değerleri raporlayınız.

13- Akü ve Redresör

13.1- Akü Bataryası;

a) Akü bataryası su seviyelerini kontrol ediniz. Gerekenleri tamamlayınız. Elemanlarının bome ve gerilim değerlerini okuyunuz, okunan değerleri kaydediniz.

b) Akü bataryasına suni yük bağlayarak deşarj ve takiben şarj ediniz. Bu işi 2 veya gerekiyorsa 3 defa tekrarlayarak ölçmeleri tekrarlayınız.

c) Son şarjı takiben su tamamlama işlemlerini yaparak bataryayı tampon şarja alınız.

13.2- Redresör;

a) Redresör panosunun dış ve iç (hava ile) temizliğini yapınız.

b) Ölçü aletleri, sigortalar, doğrultucu elemanlar, şalterler, sinyal tertipleri vb. elemanların normal çalıştıklarını denetleyiniz.

c) AC ve DC bağlantıları kontrol ediniz. Gerekenleri sıkınız.

14- Panolar

14.1- AG Ana Dağıtım Panoları;

a) Panoların dış ve iç temizliğini, basınçlı havadan da yararlanarak yapınız.

b) Pano teçhizatının normal durumda olduğunu denetleyiniz.

c) Bütün elektrik bağlantıları kontrol ediniz.

14.2- Kumanda-Sinyal-Koruma Panoları;

a) Panoların iç ve dış temizliklerini, basınçlı havadan da yararlanarak yapınız.

b) Röle, yardımcı röle, sesli ve ışıklı sinyal, şalter, ölçü aleti vb. teçhizatın normal çalıştıklarını görünüz. Rölelerin fonksiyon testlerini yapınız.

c) Elektrik bağlantıları kontrol ediniz. Gerekenleri sıkınız.

15- Çelik Yapı

a) Cihaz montajlarında kullanılan kaideler, hücre bölümleri, hücre kapıları vb. tüm çelik yapının temizliğini yapınız. Boya ihtiyaçlarını kontrol ediniz ve gerekiyorsa boyayınız.

16- Güvenlik Teçhizatı

a)         Tüm güvenlik teçhizatını temizleyiniz. Sağlam ve güvenilir olduklarını denetleyiniz. Gerekiyorsa test ediniz. Güvenilir olmayanları servisten kaldırınız.